Door Jan Jaap Omvlee, Finance writer
De grootbanken in Nederland moeten keuzes maken. Alles willen doen is geen optie meer. En de klant heeft volop alternatieven. Nieuwe spelers zijn klantvriendelijker, sneller, goedkoper en efficiënter. Er zullen vier winnaars overblijven. ‘Get ready to leave your bank’, roept een van hen op www.simple.com.
1. De Nutsbanken
De bank van de toekomst is een klantvriendelijke, zwaar gereguleerde, efficiënt draaiende datafabriek die profiteert van schaalvoordelen. Een typische overheidsbank: duurzaam en transparant. Degelijk en overzichtelijk. Met een heldere productenportfolio waar de particuliere klant terecht kan voor betalingsverkeer, spaarproducten, kredieten, verzekeringen en hypotheken met een plafond. Een bank zonder leverage of bonussen. Een bank die risico’s, transacties en ‘prop trading’ overlaat aan de zakenbank 2.0.
2. De Zakenbanken
Risico’s, transacties, M&A, handelen voor eigen rekening. Dat is het domein van de scherp aan de wind zeilende investment bank, met daaraan gelieerde ‘family offices’ voor private banking. Een bank die het karakter heeft van een private equity-firma of hedge fund. Groot, stoutmoedig en het liefst in de luwte opererend. Met elk jaar traditiegetrouw een bonusbonanza. Denk aan Goldman Sachs.
3. De Peer-to-peers
Particulieren en bedrijven gaan niet meer naar de bank voor een lening, maar kiezen voor ‘crowdfunding’. Aanbieders zijn Symbid (www.symbid.nl), CrowdAboutNow (www.crowdaboutnow.com), NPEX (www.npex.nl) en www.Flinqer.com, ‘een netwerk van bedrijven, die hun cash- en werkkapitaalmanagement slimmer op elkaar afstemmen waardoor zij minder afhankelijk zijn van banken’. Op 3 februari 2012 kreeg www.geldvoorelkaar.nl een vergunning van de AFM voor bemiddeling in krediet. In het buitenland bestaan peer-to-peer leeninitiatieven al langer – Zopa, Kiva, Prosper, Lending Club – en sharing initiatieven zoals Mint, Geezeo, GreenSherpa en Blippy.
Zelfs family offices gaan peer-to-peer
In Engeland bieden ThinCats en Funding Circle peer-to-peer bedrijfsleningen aan via een online marktplaats. Initiatieven die inmiddels de aandacht hebben van traders, family trusts en hedge funds. Begin dit jaar heeft Funding Circle de limiet voor leningen verhoogd tot 250.000 Britse pond. Zelfs exclusieve ‘family offices’ kiezen voor peer-to-peer networking. Begin april 2012 kondigde The Global Partnership (www.the-globalpartnership.com) in Londen de komst aan van een Private Office Club, een peer-to-peer platform voor family offices in Europa. In de VS bestaan dergelijke platforms al langer (Institute of Private Investors, Tiger 21 en Threshold Group).
4. De Innovators
Innovatieve spelers maken optimaal gebruik van ‘contactless payments’. Met de smartphone die voorzien is van een Near Field Communication-chip en slimme app kan de klant meerdere credit cards gebruiken en betalingen verrichten. De lijst van innovators is lang. En oud. Think Finance (www.thinkfinance.com) bestaat al sinds 2001. PayPal (www.PayPal.com) verklaarde al in 2007 dat het een bank zou worden. Boku (www.boku.com) claimt ’global leader in mobile payments’ te zijn. Dwolla (www.dwolla.com) is een cash-transfer-platform waar de verkopende partij slechts 25 dollarcent per transactie betaalt in plaats van de gebruikelijke circa 30 dollarcent + 3% die PayPal en creditcardmaatschappijen in rekening brengen. En hoe groot zal Google Wallet worden, dat nu alleen nog in de VS operationeel is?
BankSimple, Movenbank of Square?
Wanneer wordt een betalingssysteem een echte bank? BankSimple (www.banksimple.com) wil een echte bank zijn. Net als Movenbank (www.movenbank.com). Oprichter Brett King, blogger bij www.Banking4Tomorrow.com en auteur van ‘Bank 2.0’, bedacht een ‘CRED™ ecosystem’ dat mobiele technologie, social media en ‘gamification’ combineert. Of neem Square, opgezet in 2009 door Jack Dorsey, medeoprichter van Twitter. Square berekent 2,75% plus 15 dollarcent per transactie, uit te voeren met een card reader en een mobiele app. Niet de goedkoopste, wel transparant en snelgroeiend. En cool. Eind 2011 stapte Richard Branson als investeerder aan boord. Square (www.squareup.com) claimt jaarlijks 2 miljard dollar aan betalingen te verwerken.
Intussen in Nederland…
In Nederland worstelen grootbanken met Basel III, met Brussel, met IT-legacy, met ‘IT-business alignment’. Zij stellen ‘klantbelang centraal’, een van de speerpunten van toezichthouder AFM. Dat is ze geraden ook. Want de klant van de toekomst kiest de bank van de toekomst. Intussen wacht bancair Nederland op de opening van de Bank van Morgen (www.debankvanmorgen.nl), een initiatief van Alex-oprichter René Frijters en Aegon.
Join the revolution
In Engeland bestaat de bank van morgen al. Met een FSA-goedkeuring op zak wil Metro Bank terug naar een ‘more traditional banking model where customer service is key and there is deposit based lending’, aldus CEO Anthony Thomson (www.metrobankonline.co.uk). ‘Join the revolution’, zegt de bank zelf. Dat revolutionaire zit ‘m in de hoogwaardige dienstverlening en in de openingstijden. De bank is 7 dagen per week geopend, met 10 kantoren in Londen en ruim 50.000 klanten – en met maandelijks 1.500 nieuwe klanten. De revolutie in bankenland is al lang begonnen.
@janjaapomvlee, april 2012
De inzichten en meningen in deze blog zijn die van de auteur en geven niet noodzakelijkerwijs de inzichten en meningen van KPMG Advisory N.V. of een andere KPMG member firm weer.
