Innovatie: survival of the fittest

in Innovatie, 06.05.2013

De inhoud van het boek ‘The Selfish Gene’ van bioloog en wetenschapsevangelist Richard Dawkins was niet vernieuwend, en toch wordt het door velen gezien als een populairwetenschappelijke doorbraak. Dat geldt ook voor Darwins ‘On the Origin of Species’. De ontwikkeling die deze boeken hebben ondergaan heeft veel weg van een evolutionair proces. Dawkins wijdt er het laatste deel van zijn boek aan, en noemt het ‘meme evolution’: de ontwikkeling, het opbreken en weer combineren van ideeën. Wat mij betreft is innovatie een specifieke vorm van meme evolution. Nieuwe ideeën (mutaties) worden door briljante geesten bedacht, maar voordat een idee een succes wordt, moet het worden gecombineerd met andere ideeën.

Er zijn oneindig veel meer combinaties mogelijk dan dat er originele ideeën zijn; er is dus een soort marktwerking nodig als selectie. Succesvolle combinaties van ideeën noemen we innovaties, niet-succesvolle ideeën noemen we niet en die sterven dus uit omdat ze niet doorverteld worden. Onze ruimte voor ideeën – Dawkins noemt deze ‘brain space’ – is immers beperkt.

Wordt dit nu een betoog voor het schaamteloos kopiëren van andermans ideeën, in de geest van ”beter goed gejat dan slecht bedacht”? Nee, juist het tegendeel: er is heel wat creativiteit nodig om de juiste ideeën op een goede manier te combineren. Daarom wordt in innovatieworkshops zo veel aandacht besteed aan ‘out of the box’ denken, laterale verbanden leggen en noem zo nog maar een paar hippe termen voor het combineren van verschillende ideeën.

Wat is dan nog het nieuwe (nova) in innovatie? Het nieuwe is dat je eerder met je (combinatie van) idee(ën) op de proppen komt dan de rest. Het is de enige voorsprong die je als bedrijf hebt, want een innovatie verspreidt zich als een lopend vuurtje. Na een paar jaar is het nieuwe eraf en heeft iedereen het idee toegepast. Op je lauweren rusten is er dus niet bij. Zo was dat ook met Darwin: de ideeën die ten grondslag liggen aan de evolutieleer waren niet nieuw, maar Darwin was wel de eerste die ze samengesmeed tot één theorie publiceerde.

‘On the Origin of Species’ was nog niet van de pers gerold of mensen gingen ermee aan de haal. Ook dat is innovatie: je combineert verschillende ideeën en komt zo tot een innovatie. Maar vanaf het moment dat een innovatie wereldkundig is gemaakt, staat het de wereld vrij om haar uit elkaar te halen, over te nemen, of te combineren met andere ideeën om tot nieuwe innovaties te komen.

Wie wint er uiteindelijk? Dat zullen de meest aansprekende ideeën zijn, niet per se de beste, meest winstgevende of minst schadelijke. Volgens Dawkins is dat ook de drijvende kracht achter bijvoorbeeld complottheorieën en het succes van innovaties. De innovaties zelf winnen dus, en bedrijven surfen mee op het succes van innovaties die binnen de ‘brain space’ van hun medewerkers en business partners voet aan de grond krijgen. Survival of the fittest!


Leave a Reply

Your email address will not be published.